Część I. Informacje o badaniach zgodnie z PBSSP na rok 2019

1.01 Stan i ochrona środowiska

1. Symbol
1.01.05
2. Temat badania
Zasoby, wykorzystanie, zanieczyszczenie i ochrona wód
3. Cykliczność badania
co rok
4. Prowadzący badanie
Prezes Głównego Urzędu Statystycznego; Główny Inspektor Ochrony Środowiska; Minister właściwy do spraw gospodarki wodnej; Minister właściwy do spraw środowiska

5. Cel badania

Celem badania jest dostarczenie informacji umożliwiających ocenę i analizę stanu zanieczyszczenia, zagrożenia i wykorzystania wód powierzchniowych, w tym wód Morza Bałtyckiego oraz podziemnych; charakterystyka gospodarki wodno-ściekowej; uzyskanie informacji na temat rozwoju, poniesionych kosztów i źródeł finansowania obiektów małej retencji wodnej, uzyskanie informacji na temat działalności badawczej i kontrolnej w zakresie zanieczyszczenia wód, a także działalności kontrolnej w zakresie higieny komunalnej.
Realizacja zobowiązań wynikających z przepisów prawa krajowego:

  • ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2019 r. poz. 1396, z późn. zm.),
  • ustawa z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. z 2018 r. poz. 2268, z późn. zm.),
  • rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 22 grudnia 2017 r. w sprawie jednostkowych stawek opłat za usługi wodne (Dz. U. z 2017 r. poz. 2502).
Realizacja zobowiązań wynikających z przepisów prawa międzynarodowego:

  • dyrektywa 2000/60/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2000 r. ustanawiająca ramy wspólnotowego działania w dziedzinie polityki wodnej (Dz. Urz. WE L 327 z 22.12.2000, str. 1, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 5, str. 275, z późn. zm.).
Dostarczenie danych na potrzeby realizowanych strategii i programów:

  • Strategia Bezpieczeństwo Energetyczne i Środowisko,
  • Program Operacyjny Infrastruktura i Środowisko,
  • Krajowa Strategia Rozwoju Regionalnego: Regiony, Miasta, Obszary Wiejskie.
Realizacja potrzeb użytkowników:

  • stowarzyszenia, organizacje, fundacje,
  • Eurostat i inne zagraniczne instytucje statystyczne,
  • Sejm, Senat,
  • placówki naukowe/badawcze, szkoły wyższe (nauczyciele akademiccy i studenci),
  • administracja rządowa,
  • organizacje międzynarodowe,
  • odbiorcy indywidualni.

6. Zakres podmiotowy

Wody powierzchniowe i podziemne. Podmioty korzystające ze środowiska, pobierające z ujęć własnych rocznie 5000 m3 i więcej wody podziemnej albo 20000 m3 i więcej wody powierzchniowej lub odprowadzające rocznie 20000 m3 i więcej ścieków, z wyjątkiem: przedsiębiorstw wodociągowych i kanalizacyjnych, podmiotów zużywających wyłącznie wodę zakupioną od wodociągów komunalnych i jednocześnie odprowadzających ścieki wyłącznie do sieci kanalizacyjnej oraz gospodarstw rolnych (z wyłączeniem ferm przemysłowego chowu zwierząt) zużywających wodę wyłącznie na potrzeby produkcji zwierzęcej i roślinnej (w tym ogrodniczej i szklarniowej). Podmioty korzystające ze środowiska pobierające wodę podziemną i powierzchniową do nawadniania użytków rolnych i leśnych o powierzchni 20 ha i więcej oraz do napełniania i uzupełniania stawów rybnych o powierzchni 10 ha i więcej. Podmioty nadzorujące eksploatację oczyszczalni ścieków miejskich i wiejskich pracujących na sieci kanalizacyjnej, które oczyszczają ścieki miejskie i wiejskie doprowadzone siecią kanalizacyjną, nadzorujące eksploatację oczyszczalni przemysłowych dodatkowo oczyszczających ścieki miejskie i wiejskie doprowadzone siecią kanalizacyjną. Podmioty gospodarki narodowej, posiadające obowiązek sprawozdawczy w zakresie obiektów małej retencji wodnej.

7. Zakres przedmiotowy

Gospodarowanie wodą. Zasoby wód podziemnych. Zaopatrzenie w wodę. Zamknięte obiegi wody. Wody powierzchniowe. Ścieki. Stawy rybne. Osady. Opady atmosferyczne. Oczyszczalnie ścieków. Obiekty małej retencji wodnej. Nawadnianie użytków rolnych i leśnych. Monitoring wód podziemnych. Monitoring wód powierzchniowych. Monitoring jakości wody. Infrastruktura wodociągowa i kanalizacyjna.

8. Źródła danych

9. Rodzaje wynikowych informacji statystycznych

Zasoby ilościowe i jakościowe wód powierzchniowych i podziemnych, w przekrojach: kraj, województwo; Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej; regiony hydrograficzne.
Źródła poboru i cele zużycia wody w gospodarce narodowej i na potrzeby ludności, w przekrojach: kraj, podregion, województwo, powiat, aglomeracje miejskie; Regionalny Zarząd Gospodarki Wodnej; region hydrograficzny.
Pobór morskich wód wewnętrznych, w przekrojach: kraj, podregion, województwo, powiat.
Zamknięte obiegi wody w zakładach, w przekrojach: kraj, województwo.
Ilość i sposób zagospodarowania wód zasolonych oraz ładunki soli w nich zawarte, w przekrojach: kraj, województwo.
Nawadniane grunty i napełniane stawy rybne (powierzchnia i zużycie wody), w przekrojach: kraj, region, województwo.
Ścieki komunalne i przemysłowe odprowadzone do wód, kanalizacji i do ziemi, metody ich oczyszczania oraz ładunki zanieczyszczeń (BZT5, ChZT, zawiesina ogólna, azot ogólny, fosfor ogólny, metale ciężkie) w ściekach wytwarzanych i odprowadzanych w ciągu roku, w przekrojach: kraj, region, podregion, województwo, powiat, gmina, aglomeracja miejska; PKD (dotyczy ścieków przemysłowych).
Ścieki przemysłowe zawierające substancje szczególnie szkodliwe odprowadzone do wód i kanalizacji, w przekrojach: kraj, województwo.
Ilość, przepustowość i rodzaje oczyszczalni i podczyszczalni ścieków przemysłowych, ich efekty działania oraz postępowanie z wytworzonymi osadami ściekowymi, w przekrojach: kraj, region, podregion, województwo, powiat, gmina.
Ilość, wielkość (przepustowość i równoważna liczba mieszkańców – RLM) i rodzaje oczyszczalni ścieków miejskich i wiejskich, pracujących na sieci kanalizacyjnej, ich efekty działania oraz postępowanie z wytworzonymi osadami ściekowymi, w przekrojach: kraj, województwo, region, podregion, powiat, gmina, aglomeracja miejska.
Zanieczyszczenie i tendencje zmian długookresowych, zachodzących w środowisku wodnym i w biocenozach polskich obszarów morskich. Ładunki zanieczyszczeń odprowadzane do Morza Bałtyckiego rzekami (substancje organiczne i biogenne, metale ciężkie), w przekrojach: rzeki, rodzaje zanieczyszczeń.
Stopień zanieczyszczenia osadów dennych rzek i jezior metalami ciężkimi, związkami organicznymi (wielopierścieniowe węglowodory organiczne, polichlorowane bifenyle, pestycydy chloroorganiczne), w przekrojach: rzeki; jeziora.
Ocena stanu jednolitych części wód rzek i jezior, wód przejściowych i przybrzeżnych oraz stanu jednolitych części wód podziemnych zgodnie z obowiązującymi przepisami, w przekrojach: dorzecza; klasyfikacja stanu ekologicznego; klasyfikacja potencjału ekologicznego; ocena stanu chemicznego; ogólna ocena stanu.
Ludność korzystająca z oczyszczalni ścieków miejskich i wiejskich oraz oczyszczalni ścieków przemysłowych, pracujących na sieci kanalizacyjnej, w przekrojach: kraj, województwo, region, podregion, powiat, gmina, aglomeracja miejska.
Jakość wody dostarczanej ludności do spożycia, w przekrojach: wodociągi o wydajności; dorzecza.
Rodzaje obiektów małej retencji wodnej, ich liczba, poniesione koszty i źródła finansowania oraz pojemność retencyjna, w przekrojach: kraj, województwa.

10. Formy i terminy udostępnienia wynikowych informacji statystycznych

Publikacje GUS
  • Ochrona środowiska 2020 (Listopad 2020),
  • Mały Rocznik Statystyczny Polski 2020 (Lipiec 2020),
  • Rocznik Statystyczny Województw 2020 (Grudzień 2020),
  • Rocznik Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej 2020 (Grudzień 2020),
  • Rocznik Statystyczny Przemysłu 2020 (Grudzień 2020),
  • Infrastruktura komunalna 2019 r. (Październik 2020),
  • Polska w liczbach 2020 (Maj 2020).
Internetowe bazy danych
  • Bank Danych Lokalnych - Stan i ochrona środowiska - Gospodarka wodno-ściekowa w przemyśle (Lipiec 2020),
  • Bank Danych Lokalnych - Stan i ochrona środowiska - Komunalne oczyszczalnie ścieków (Lipiec 2020),
  • Bank Danych Lokalnych - Stan i ochrona środowiska - Zużycie wody i oczyszczalnie ścieków (Lipiec 2020),
  • Bank Danych Lokalnych - Stan i ochrona środowiska - Zasoby eksploatacyjne wód podziemnych (Październik 2020),
  • Strateg - System Monitorowania Rozwoju - Środowisko (Październik 2020),
  • Bazy Eurostatu i innych organizacji międzynarodowych - Baza Eurostratu - Environment and Energy - Water (Grudzień 2021).