Część I. Informacje o badaniach zgodnie z PBSSP na rok 2021

1.01 Stan i ochrona środowiska

1. Symbol
1.01.12
2. Temat badania
Ekonomiczne aspekty ochrony środowiska
3. Cykliczność badania
co rok
4. Prowadzący badanie
Prezes Głównego Urzędu Statystycznego; Minister właściwy do spraw rozwoju wsi; Główny Inspektor Ochrony Środowiska; Minister właściwy do spraw klimatu

5. Cel badania

Celem badania jest dostarczenie informacji o nakładach na środki trwałe służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej oraz uzyskanych efektach rzeczowych, a także kosztach bieżących, funduszach ekologicznych, pomocy zagranicznej. Badanie dostarcza także informacje o działalności Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej, wojewódzkich funduszy ochrony środowiska i gospodarowaniu ich środkami oraz o gospodarowaniu powiatów i gmin dochodami budżetów powiatów i gmin pochodzącymi z opłat i kar środowiskowych, które stanowią podstawę do oceny realizacji polityki ekologicznej państwa w zakresie nakładów ponoszonych na ochronę środowiska w Polsce.
Realizacja zobowiązań wynikających z przepisów prawa krajowego:

  • ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska,
  • rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie Polskiej Klasyfikacji Statystycznej Dotyczącej Działalności i Urządzeń Związanych z Ochroną Środowiska (Dz. U. poz. 218).
Realizacja zobowiązań wynikających z przepisów prawa międzynarodowego:

  • rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 691/2011 z dnia 6 lipca 2011 r. w sprawie europejskich rachunków ekonomicznych środowiska (Tekst mający znaczenie dla EOG) (Dz. Urz. UE L 192 z 22.07.2011, str. 1, z późn. zm.).
Realizacja potrzeb użytkowników:

  • Sejm, Senat,
  • administracja rządowa,
  • Eurostat i inne zagraniczne instytucje statystyczne,
  • stowarzyszenia, organizacje, fundacje,
  • organizacje międzynarodowe,
  • szkoły (nauczyciele i uczniowie),
  • placówki naukowe/badawcze, uczelnie (nauczyciele akademiccy i studenci).

6. Zakres podmiotowy

Podmioty gospodarki narodowej ponoszące nakłady na środki trwałe służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej i/lub uzyskujące efekty rzeczowe inwestycji ochrony środowiska i gospodarki wodnej, ponoszące koszty bieżące na ochronę środowiska i gospodarkę wodną, ponoszące opłaty (w tym produktowe) i kary na celowe fundusze ekologiczne, rejestrujące szkody spowodowane ruchem zakładu górniczego, otrzymujące pomoc zagraniczną na ochronę środowiska.

7. Zakres przedmiotowy

Ekonomiczne aspekty ochrony gruntów rolnych. Nakłady na środki trwałe dla inwestycji w zakresie wodociągów i sanitacji wsi. Nakłady inwestycyjne. Działalność kontrolna w zakresie ochrony środowiska. Szkody spowodowane ruchem zakładu górniczego. Środki funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej. Opłaty i kary za korzystanie ze środowiska. Finansowanie ochrony środowiska. Infrastruktura wodociągowa i kanalizacyjna. Oczyszczalnie ścieków. Cechy nieruchomości. Pracujący, w tym zatrudnieni.

8. Źródła danych

9. Rodzaje wynikowych informacji statystycznych

Nakłady na środki trwałe służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej, w przekrojach: kraj, makroregiony, województwa, regiony, podregiony, powiaty, źródło finansowania, kierunki poniesionych nakładów, grupy inwestorów, rodzaj inwestycji ("końca rury" i zapobiegające powstawaniu zanieczyszczeń), dziedziny ochrony środowiska, sektory, PKD, Polska Klasyfikacja Statystyczna dot. Działalności i Urządzeń Związanych z Ochroną Środowiska.
Efekty rzeczowe uzyskane w wyniku inwestycji ochrony środowiska i gospodarki wodnej, w przekrojach: kraj, województwa, regiony, podregiony, powiaty, rodzaje obiektów, dziedziny ochrony środowiska, grupy inwestorów, Polska Klasyfikacja Statystyczna dot. Działalności i Urządzeń Związanych z Ochroną Środowiska.
Koszty bieżące ponoszone na ochronę środowiska i gospodarkę wodną, w przekrojach: kraj, kierunki poniesionych wydatków, sektory instytucjonalne i własnościowe z określeniem nakładów na urządzenia ochronne („końca rury” i zapobiegające powstawaniu zanieczyszczeń), dziedziny ochrony środowiska, PKD.
Nakłady inwestycyjne i efekty rzeczowe inwestycji ochrony środowiska i gospodarki wodnej na wsi, w przekrojach: kraj, województwa, rodzaje inwestycji / efektu rzeczowego, źródła finansowania.
Nakłady inwestycyjne oraz efekty rzeczowe w zakresie inwestycji małej retencji wodnej, w przekrojach: kraj, województwa, rodzaje inwestycji / efektu rzeczowego, źródła finansowania.
Fundusze ekologiczne: opłaty i kary za korzystanie ze środowiska, opłaty produktowe, gospodarowanie środkami funduszy, w przekrojach: kraj, województwa.
Kary za przekroczenie przepisów i ustalonych norm w zakresie środowiska, w przekrojach: kraj, województwa, rodzaje wpływów i ich redystrybucja.
Wielkość pomocy zagranicznej udzielonej Polsce w zakresie ochrony środowiska, w przekrojach: kraj, kierunki pomocy, zakres rzeczowy, źródło pochodzenia.
Szkody spowodowane ruchem zakładu górniczego, w przekrojach: kraj, rodzaj przedsięwzięć.
Wydatki poniesione na ochronę środowiska w gospodarstwach domowych, w przekrojach: kraj, rodzaje poniesionych wydatków, dziedziny ochrony środowiska.

10. Formy i terminy udostępnienia wynikowych informacji statystycznych

Publikacje GUS
  • „Rocznik Statystyczny Przemysłu 2022” (Grudzień 2022),
  • „Rocznik Statystyczny Rzeczypospolitej Polskiej 2022” (Grudzień 2022),
  • „Mały Rocznik Statystyczny Polski 2022” (Lipiec 2022),
  • „Rocznik Statystyczny Województw 2022” (Grudzień 2022),
  • „Regiony Polski 2022” (Sierpień 2022),
  • „Ekonomiczne aspekty ochrony środowiska 2022” (Grudzień 2022).
Informacje sygnalne
  • „Ekonomiczne aspekty ochrony środowiska w 2021 r.” (Sierpień 2022).
Internetowe bazy danych
  • Bank Danych Lokalnych – Stan i ochrona środowiska – Ekonomiczne aspekty ochrony środowiska (Sierpień 2022),
  • Bank Danych Lokalnych – Stan i ochrona środowiska – Nakłady na środki trwałe służące ochronie środowiska i gospodarce wodnej według kierunków inwestowania i źródeł finansowania (Wrzesień 2022),
  • Bank Danych Lokalnych – Stan i ochrona środowiska – Efekty rzeczowe inwestycji ochrony środowiska i gospodarki wodnej oddane w roku sprawozdawczym (Wrzesień 2022),
  • Bazy Eurostatu i innych organizacji międzynarodowych – Baza Eurostatu – Environment – Environmental Protection Expenditure (Czerwiec 2023).